دوره 4، شماره 2 - ( 4-1396 )                   جلد 4 شماره 2 صفحات 69-86 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشجوی دکتری اقلیم شناسی ماهواره‌ای
2- دانشجوی دکتری مخاطرات آب و هوایی، ، snaserpour@ymail.com
3- دانشجوی دکتری اقلیم شناسی
چکیده:   (1401 مشاهده)
یکی از مهمترین و چالش برانگیزترین رخدادهای حدی ، بارش‌ های سنگین است که هر ساله خسارات فراوانی را به دنبال دارد. از اینرو در پژوهش حاضر این رخداد در غرب ایران بررسی شده است. ابتدا با داده‌ های روزانه بارش در ایستگاه‌های سینوپتیک منتخب برای دوره (2000-2015 ) چندین بارش حدی در منطقه شناسایی شد، در ادامه نقشه‌ های مربوط به فشار های تراز دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 و 850 هکتوپاسکالی این الگوها در نرم افزار SPSS با استفاده از تحلیل مولفه‌ی اصلیPCI))، برای شناسایی مولفه‌ های اصلی مورد پردازش قرار گرفت نتایج نشان داد تنها یک مولفه 99.99 درصد واریانس این الگو ها را تببین و توجیه می‌کند. بنابراین الگوی مولد تمامی این رخداد ها شرایط مشابهی را دارا بوده است. سپس از بین این الگو های مشابه دو الگوی بسیار شدید انتخاب و مورد آنالیز سینوپتیکی و ماهواره ای قرار گرفت نتایج نشان داد در روزهای همراه با  بارش حدی امگای منفی (از سطح 1000تا 200 هکتوپاسکالی و با هسته بیشینه 0.3- پاسکال بر ثانیه) بر روی غرب ایران قرار داشته است، علاوه بر آن رطوبت بالای 70 درصد، قرارگیری در جلوی تراف هایی که از کم ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 850 و بویژه 500 هکتوپاسکالی بر منطقه نفوذ داشته، رودبادهایی با سرعت بالای 30 متر بر ثانیه در تراز 200 هکتوپاسکال، سرعت باد سطحی بالای 10 متر بر ثانیه و هسته های تاوایی مثبت همگی شرایط موجود را به نفع تشکیل سیکلون قوی فراهم کرده اند. در نهایت پردازش تصاویر رادار هواشناسی این نتایج را تآیید نمود.
متن کامل [PDF 895 kb]   (526 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۶/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۶/۶/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۶/۶/۲۲

فهرست منابع
1. آرزومندی، لیلی . 1391. تحلیل سینوپتیکی سیل فروردین 1388 قم. دانشگاه خوارزمی . دانشکده جغرافیا گروه آب و هواشناسی.
2. آرزومندی ، لیلی ؛ زهرا حجازی زاده ، ابراهیم فتاحی . 1396. مقایسه عملکرد مدل اماری ‌ و مدل دینامیکی در شبیه سازی بارش حدی. فصلنامه اکوهیدرولوژی، 4( 2 ) :313-301.
3. بلیانی، سعید؛ محمد سلیقه. 1395 .تحلیل و استخراج الگوهای جوی منجر به بارش های سنگین روزانه منطقه شمالی خلیج فارس مورد مطالعه: حوضه های آبریز حله و مند، نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 2 :98-79.
4. حسینی علیرضا ، اکبری قمصری ، هدیه ،1395، شناسایی الگوهای سینوپتیکی پدید آورنده بارش های سنگین حوضه آبخیز طالقان در استان البرز. نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، سال سوم، 4 : 100- 89.
5. حمیدیان پور ، محسن ؛ بلول علیجانی ؛ علیرضا صادقی . 1389. شناسایی الگوهای همدید بارش های شدید شمال شرق ایران .مطالعات جغرافیایی مناطق خشک ، 1: 16-1.
6. علیجانی، بهلول؛ زین العابدین جعفرپور، علی اکبر بیدختی و عباس مفیدی.1386. تحلیل سینوپتیکی الگو های گردشی بارش های موسمی جولای 1994 در ایران. نشریه علوم جغرافیایی، ج 7، 10: 7-38.
7. عزیزی، قاسم ؛ معصومه نیری و شیما رستمی جلیلیان.1388. تحلیل سینوپتیک بارش های سنگین در غرب کشور. فصل نامه جغرافیای طبیعی، سال اول، 4 : 1-13.
8. علیجانی، بهلول؛ محمود خسروی و مرتضی اسمعیل نژاد.1389. تحلیل همدیدی بارش سنگین ششم ژانویه 2008 در جنوب شرق ایران. نشریه پژوهش های اقلیم شناسی. سال اول. 3 و 4 (دو فصلنامه):1-12.
9. علیجانی، بهلول. 1380. شناسایی تیپ‌ های هوایی باران آور تهران براساس محاسبه چرخندگی، فصل نامه تحقیقات جغرافیایی، 64 ـ 63: 114 ـ 132.
10. علیجانی، بهلول. 1392. اقلیم شناسی سینوپتیک، چاپ ششم. انتشارات سمت، تهران.
11. شلتون، مارلین.1390. هیدروکلیماتولوژی، ترجمه‌ی حسن ذوالفقاری. چاپ اول. انتشارات دانشگاه رازی.
12. علیزاده،امین.1382. اصول هیدرولوژی کاربردی، چاپ شانزدهم. انتشارات آستان قدس رضوی.
13. لشکری، حسن. 1375. الگوی همدیدی بارش های شدید جنوب و جنوب غرب ایران، پایان نامه دکتری، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا.
14. وطن فدا، جبار. ۱۳۸۱. بررسی وضعیت سیل کشور: مشکلات و راهکار ها، سمینار کاهش اثرات و پیشگیری از سیل،گرگان، http://www.civilica.com/Paper-FLOODING01-FLOODING01_018.html.
15. مسعودیان، ابوالفضل.1387. اقلیم شناسی ایران، چاپ اول. انتشارات دانشگاه اصفهان.
16. مصطفایی ، حسین؛ بهلول علیجانی ؛ محمد سلیقه .1394. تحلیل سینوپتیکی بارش های شدید و فراگیر در ایران . نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی،4: 76-65.
17. یاراحمدی، داریوش: مریانجی، زهره. 1390. تحلیل الگوی دینامیکی و همدیدی بارش های سنگین در جنوب غرب خزر و غرب ایران (مطالعه موردی: بارش)، : پژوهشهای جغرافیای طبیعی (پژوهش های جغرافیایی) : دوره 43 , شماره 76 : 105 - 120 .
18. Deng, Y.; T. Gao, H. Gao, X .Yao, L. Xie.2014. Regional precipitation variability in East Asia related to climate and environmental factors during 1979-2012,scientific report, 4 : 5693.
19. Dong et al. 2016. Summer rainfall over the southwestern Tibetan Plateau controlled by deep convection over the Indian subcontinen. Natute communications, 7:10925
20. Fu Y.; F. Chen, G. Liu, Y. Yang, R. Yuan, R. Li, Q. Liu, Y .Wang, L. Zhong, L, Sun. 2016. Recent Trends of Summer Convective and Stratiform Precipitation in Mid-Eastern China. Scientific Reports, 6:33044 .
21. Gemmer, M. et al.2008. Seasonal precipitation changes in the wet season and their influence on flood/drought hazards in the YangtzeRiver Basin, China. Quaternary International ,186: 12–21.
22. Huang, P. et al. 2013. Patterns of the seasonal response of tropical rainfall to global warming. Nature Geosci, 6: 357–361.
23. Hossos, E, C. J. Lolis, and A. Bartzokas. 2008 . Atmospheric Circulation Patterns associated with extream precipitation amounts in Greece . Adv.Geosice, 17: 5 -11.
24. Houze, R. A., Jr. 2012. Orographic effects on precipitating clouds. Reviews of Geophysics, 50, RG1001.
25. Http://disc2gesdisc.eosis.nasa.gov/data/trmm...
26. Jiang, T.; Z. W. Kundzewicz , B. Su.2008. Changes in monthly precipitation and flood hazard in the Yangtze River Basin China. International Journal of Climatology, 28: 1471–1481.
27. Kumar, A.; J. Dudhia, R. Rotunno, , D. Niyogi, &, U. C. Mohanty. 2008. Analysis of the 26 July 2005 heavy rain event over Mumbai, India using the Weather Research and Forecasting (WRF) model. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 134(636):1897-1910.
28. Konrad, C. E. 1997. Synoptic-scale features associated with warm season heavy rainfall over the interior southeastern United States. Weather and Forecasting, 12(3): 557-571.
29. Kotroni, V.; K. Lagouvardos, G. Kallos, D. Ziakopoulos.1999. Severe flooding over central and southern greece associated with pre‐cold frontal orographic lifting. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 125(555): 967-991.
30. Lana, A.; J. Campins, A. Genovés, A. Jansü. 2007. Atmospheric patterns for heavy rain events in the Balearic Islands. Advances in Geosciences, 12: 27-32.
31. Li ,Z.;S .Yang, B. He, C. Hu. 2016. Intensified Springtime Deep Convection over the South China Sea and the Philippine Sea Dries Southern China. Scientific Reports, 6:30470..
32. Rodwell, M.; B. Hoskins.2001. Subtropical anticyclones and summer monsoons. J. Climate ,14: 3192–3211.
33. Tan J.; C. Jakob, WB. Rossow, G. Tselioudis.2015. Increases in tropical rainfall driven by changes in frequency of organized deep convection. LETTER (Nature), 519 :451-463. Doi:10.1038/nature14339.
34. Thies,B.; J. Bendix. 2011. Review Satellite based remote sensing of weather and climate: recent achievements and future perspectives. Meteorol. Appl, 18: 262–295.
35. Zhang, X. B. et al. 2007. Detection of human influence on twentieth-century precipitation trends. Nature, 448: 461–465 .
36. www.cdc.noaa.gov
37. www.nature.com/naturecommunications.
38. Deng, Y.; T. Gao, H. Gao, X .Yao, L. Xie.2014. Regional precipitation variability in East Asia related to climate and environmental factors during 1979-2012,scientific report, 4 : 5693.
39. Dong et al. 2016. Summer rainfall over the southwestern Tibetan Plateau controlled by deep convection over the Indian subcontinen. Natute communications, 7:10925
40. Fu Y.; F. Chen, G. Liu, Y. Yang, R. Yuan, R. Li, Q. Liu, Y .Wang, L. Zhong, L, Sun. 2016. Recent Trends of Summer Convective and Stratiform Precipitation in Mid-Eastern China. Scientific Reports, 6:33044 .
41. Gemmer, M. et al.2008. Seasonal precipitation changes in the wet season and their influence on flood/drought hazards in the YangtzeRiver Basin, China. Quaternary International ,186: 12–21.
42. Huang, P. et al. 2013. Patterns of the seasonal response of tropical rainfall to global warming. Nature Geosci, 6: 357–361.
43. Hossos, E, C. J. Lolis, and A. Bartzokas. 2008 . Atmospheric Circulation Patterns associated with extream precipitation amounts in Greece . Adv.Geosice, 17: 5 -11.
44. Houze, R. A., Jr. 2012. Orographic effects on precipitating clouds. Reviews of Geophysics, 50, RG1001.
45. Http://disc2gesdisc.eosis.nasa.gov/data/trmm...
46. Jiang, T.; Z. W. Kundzewicz , B. Su.2008. Changes in monthly precipitation and flood hazard in the Yangtze River Basin China. International Journal of Climatology, 28: 1471–1481.
47. Kumar, A.; J. Dudhia, R. Rotunno, , D. Niyogi, &, U. C. Mohanty. 2008. Analysis of the 26 July 2005 heavy rain event over Mumbai, India using the Weather Research and Forecasting (WRF) model. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 134(636):1897-1910.
48. Konrad, C. E. 1997. Synoptic-scale features associated with warm season heavy rainfall over the interior southeastern United States. Weather and Forecasting, 12(3): 557-571.
49. Kotroni, V.; K. Lagouvardos, G. Kallos, D. Ziakopoulos.1999. Severe flooding over central and southern greece associated with pre‐cold frontal orographic lifting. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 125(555): 967-991.
50. Lana, A.; J. Campins, A. Genovés, A. Jansü. 2007. Atmospheric patterns for heavy rain events in the Balearic Islands. Advances in Geosciences, 12: 27-32.
51. Li ,Z.;S .Yang, B. He, C. Hu. 2016. Intensified Springtime Deep Convection over the South China Sea and the Philippine Sea Dries Southern China. Scientific Reports, 6:30470..
52. Rodwell, M.; B. Hoskins.2001. Subtropical anticyclones and summer monsoons. J. Climate ,14: 3192–3211.
53. Tan J.; C. Jakob, WB. Rossow, G. Tselioudis.2015. Increases in tropical rainfall driven by changes in frequency of organized deep convection. LETTER (Nature), 519 :451-463. Doi:10.1038/nature14339.
54. Thies,B.; J. Bendix. 2011. Review Satellite based remote sensing of weather and climate: recent achievements and future perspectives. Meteorol. Appl, 18: 262–295.
55. Zhang, X. B. et al. 2007. Detection of human influence on twentieth-century precipitation trends. Nature, 448: 461–465 .
56. www.cdc.noaa.gov
57. www.nature.com/naturecommunications.
58. Deng, Y.; T. Gao, H. Gao, X .Yao, L. Xie.2014. Regional precipitation variability in East Asia related to climate and environmental factors during 1979-2012,scientific report, 4 : 5693.
59. Dong et al. 2016. Summer rainfall over the southwestern Tibetan Plateau controlled by deep convection over the Indian subcontinen. Natute communications, 7:10925
60. Fu Y.; F. Chen, G. Liu, Y. Yang, R. Yuan, R. Li, Q. Liu, Y .Wang, L. Zhong, L, Sun. 2016. Recent Trends of Summer Convective and Stratiform Precipitation in Mid-Eastern China. Scientific Reports, 6:33044 .
61. Gemmer, M. et al.2008. Seasonal precipitation changes in the wet season and their influence on flood/drought hazards in the YangtzeRiver Basin, China. Quaternary International ,186: 12–21.
62. Huang, P. et al. 2013. Patterns of the seasonal response of tropical rainfall to global warming. Nature Geosci, 6: 357–361.
63. Hossos, E, C. J. Lolis, and A. Bartzokas. 2008 . Atmospheric Circulation Patterns associated with extream precipitation amounts in Greece . Adv.Geosice, 17: 5 -11.
64. Houze, R. A., Jr. 2012. Orographic effects on precipitating clouds. Reviews of Geophysics, 50, RG1001.
65. Http://disc2gesdisc.eosis.nasa.gov/data/trmm...
66. Jiang, T.; Z. W. Kundzewicz , B. Su.2008. Changes in monthly precipitation and flood hazard in the Yangtze River Basin China. International Journal of Climatology, 28: 1471–1481.
67. Kumar, A.; J. Dudhia, R. Rotunno, , D. Niyogi, &, U. C. Mohanty. 2008. Analysis of the 26 July 2005 heavy rain event over Mumbai, India using the Weather Research and Forecasting (WRF) model. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 134(636):1897-1910.
68. Konrad, C. E. 1997. Synoptic-scale features associated with warm season heavy rainfall over the interior southeastern United States. Weather and Forecasting, 12(3): 557-571.
69. Kotroni, V.; K. Lagouvardos, G. Kallos, D. Ziakopoulos.1999. Severe flooding over central and southern greece associated with pre‐cold frontal orographic lifting. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 125(555): 967-991.
70. Lana, A.; J. Campins, A. Genovés, A. Jansü. 2007. Atmospheric patterns for heavy rain events in the Balearic Islands. Advances in Geosciences, 12: 27-32.
71. Li ,Z.;S .Yang, B. He, C. Hu. 2016. Intensified Springtime Deep Convection over the South China Sea and the Philippine Sea Dries Southern China. Scientific Reports, 6:30470..
72. Rodwell, M.; B. Hoskins.2001. Subtropical anticyclones and summer monsoons. J. Climate ,14: 3192–3211.
73. Tan J.; C. Jakob, WB. Rossow, G. Tselioudis.2015. Increases in tropical rainfall driven by changes in frequency of organized deep convection. LETTER (Nature), 519 :451-463. Doi:10.1038/nature14339.
74. Thies,B.; J. Bendix. 2011. Review Satellite based remote sensing of weather and climate: recent achievements and future perspectives. Meteorol. Appl, 18: 262–295.
75. Zhang, X. B. et al. 2007. Detection of human influence on twentieth-century precipitation trends. Nature, 448: 461–465 .
76. www.cdc.noaa.gov
77. www.nature.com/naturecommunications.
78. Deng, Y.; T. Gao, H. Gao, X .Yao, L. Xie.2014. Regional precipitation variability in East Asia related to climate and environmental factors during 1979-2012,scientific report, 4 : 5693.
79. Dong et al. 2016. Summer rainfall over the southwestern Tibetan Plateau controlled by deep convection over the Indian subcontinen. Natute communications, 7:10925
80. Fu Y.; F. Chen, G. Liu, Y. Yang, R. Yuan, R. Li, Q. Liu, Y .Wang, L. Zhong, L, Sun. 2016. Recent Trends of Summer Convective and Stratiform Precipitation in Mid-Eastern China. Scientific Reports, 6:33044 .
81. Gemmer, M. et al.2008. Seasonal precipitation changes in the wet season and their influence on flood/drought hazards in the YangtzeRiver Basin, China. Quaternary International ,186: 12–21.
82. Huang, P. et al. 2013. Patterns of the seasonal response of tropical rainfall to global warming. Nature Geosci, 6: 357–361.
83. Hossos, E, C. J. Lolis, and A. Bartzokas. 2008 . Atmospheric Circulation Patterns associated with extream precipitation amounts in Greece . Adv.Geosice, 17: 5 -11.
84. Houze, R. A., Jr. 2012. Orographic effects on precipitating clouds. Reviews of Geophysics, 50, RG1001.
85. Http://disc2gesdisc.eosis.nasa.gov/data/trmm...
86. Jiang, T.; Z. W. Kundzewicz , B. Su.2008. Changes in monthly precipitation and flood hazard in the Yangtze River Basin China. International Journal of Climatology, 28: 1471–1481.
87. Kumar, A.; J. Dudhia, R. Rotunno, , D. Niyogi, &, U. C. Mohanty. 2008. Analysis of the 26 July 2005 heavy rain event over Mumbai, India using the Weather Research and Forecasting (WRF) model. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 134(636):1897-1910.
88. Konrad, C. E. 1997. Synoptic-scale features associated with warm season heavy rainfall over the interior southeastern United States. Weather and Forecasting, 12(3): 557-571.
89. Kotroni, V.; K. Lagouvardos, G. Kallos, D. Ziakopoulos.1999. Severe flooding over central and southern greece associated with pre‐cold frontal orographic lifting. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 125(555): 967-991.
90. Lana, A.; J. Campins, A. Genovés, A. Jansü. 2007. Atmospheric patterns for heavy rain events in the Balearic Islands. Advances in Geosciences, 12: 27-32.
91. Li ,Z.;S .Yang, B. He, C. Hu. 2016. Intensified Springtime Deep Convection over the South China Sea and the Philippine Sea Dries Southern China. Scientific Reports, 6:30470..
92. Rodwell, M.; B. Hoskins.2001. Subtropical anticyclones and summer monsoons. J. Climate ,14: 3192–3211.
93. Tan J.; C. Jakob, WB. Rossow, G. Tselioudis.2015. Increases in tropical rainfall driven by changes in frequency of organized deep convection. LETTER (Nature), 519 :451-463. Doi:10.1038/nature14339.
94. Thies,B.; J. Bendix. 2011. Review Satellite based remote sensing of weather and climate: recent achievements and future perspectives. Meteorol. Appl, 18: 262–295.
95. Zhang, X. B. et al. 2007. Detection of human influence on twentieth-century precipitation trends. Nature, 448: 461–465 .
96. www.cdc.noaa.gov
97. www.nature.com/naturecommunications.