Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards

fa برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل بخش جنوبی حوضه ارس بر مبنای داده های مدل GFDL ریزگردان دینامیکی CORDEX Estimation of ETp in the southern part of Aras Basin based on the data of CORDEX dynamic downscale GFDL model تخصصي Special پژوهشي Research تبخیر و تعرق یکی از مهمترین مؤلفهها در بیلان و مدیریت آب است. در این پژوهش به ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر میزان تبخیر و تعرق پتانسیل در بخش جنوبی حوضه آبریز رودخانه ارس با استفاده از دادههای ریزمقیاس شده مدل GFDL-ESM2M در ریزگردان دینامیکی CORDEX تحت سناریوی RCP8.5 طی دوره 2050-2021 و مقایسه آن با مقادیر دوره پایه (1985-2005) پرداخته شد. از دادههای با قدرت تفکیک افقی 22*22 کیلومتر مدل GFDL-ESM2M در این پژوهش استفاده گردید. یافتههای پژوهش نشان داد مقدار حداقل و حداکثر دما و به تبع آن ETp دوره آینده در مقایسه با دوره پایه در تمامی شش ایستگاه مورد مطالعه حوضه ارس (اردبیل، اهر، جلفا، خوی، ماکو و پارسآباد) افزایش خواهد یافت. مقدار این افزایش حداقل دما بین 4/1 تا 8/3 درجه سانتیگراد و برای حداکثر دما 7/1 تا 2/2 درجه سانتیگراد تخمین زده شده است. دامنه افزایش  ETpسالانه بین 133 میلیمتر در خوی تا 189 میلیمتر در اهر متغیر است. در مقیاس ماهانه ETp تمامی ایستگاهها از ژانویه تا ژوئیه با افزایشی بین 9/3 تا 1/64 میلیمتر و از اوت تا دسامبر با کاهشی حدود 7/0 تا 2/38 میلیمتر برآورد شد. برآورد افزایش ETp دوره آینده در حوضه به ویژه در ماههای فصل بهار که از نظر نیاز آبی حائز اهمیت فراوانی است، ضرورت توجه ویژه به احتمال این افزایش برآوردی در برنامهریزیهای بخش آب و انرژی را ایجاب میکند.   evapotranspiration is one of the most important components in water balance and management. In this research, to evaluate the effects of climate change on the amount of potential evapotranspiration in the southern part of the Aras River Basin using the downscaled data of the GFDL-ESM2M model in the CORDEX dynamic downscale under the RCP8.5 scenario during the period of 2021-2050 and its comparison. It is treated with the values of the base period (1985-2005). Data with a horizontal resolution of 22 x 22 km from the GFDL-ESM2M model were used in this research. The findings of the research showed that the minimum and maximum temperature and, accordingly, the ETp of the future period will increase compared to the base period in all six studied stations of Aras Basin (Ardebil, Ahar, Jolfa, Khoi, Mako and Pars-Abad). The value of this minimum temperature increase is estimated between 1.4 and 3.8 ºC and for the maximum temperature between 1.7 and 2.2ºC. The range of annual ETp increase varies from 133 mm to 189 mm. In the monthly ETp scale of all stations from January to July with an increase between 3.9 and 1.64 mm and from August to December with a decrease of 0.7 to 38.2 mm. Estimating the increase of ETp in the future period in the basin, especially in the months of spring, which is very important in terms of water demand, requires special attention to the possibility of this estimated increase in the planning of the water and energy sector.   ارس, تبخیر و تعرق پتانسیل, RCP8.5, CMIP5, مدل GFDL. Aras, CMIP5, GFDL model, potential evapotranspiration, RCP8.5. 143 158 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-241-5&slc_lang=fa&sid=1 Bromand Salahi برومند صلاحی bromand416@yahoo.com 100319475328460011211 100319475328460011211 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Mahnaz saber مهناز صابر mahnaz.saber@yahoo.com 100319475328460011212 100319475328460011212 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Abbas Mofidi عباس مفیدی abbasmofidi@um.ac.ir 100319475328460011213 100319475328460011213 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد