دوره 12، شماره 3 - ( 10-1404 )                   جلد 12 شماره 3 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

mirzaei N, alijani B, darand M. The effect of subtropical high pressure on the position of Mediterranean cyclones and the occurrence of droughts and widespread wetness in Iran.. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards 2025; 12 (3)
URL: http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-3399-fa.html
میرزایی نبی، علیجانی بهلول، دارند محمد. اثر پرفشار جنب حاره بر موقعیت مکانی چرخندهای مدیترانه و رخداد خشکسالی و ترسالی های فراگیر ایران. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی. 1404; 12 (3)

URL: http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-3399-fa.html


1- دانشگاه کردستان ، std_nabi_mirzaei@khu.ac.ir
2- دانشگاه خوارزمی
3- دانشگاه کردستان
چکیده:   (2828 مشاهده)
پرفشار جنب حاره­ای و چرخند­های مدیترانه ازجمله مهمترین سامانه­های همدیدی موثر بر اقلیم ایران محسوب می شوند. در این پژوهش اثر موقعیت پرارتفاع جنب­حاره بر چرخندهای مدیترانه در زمان ترسالی و خشکسالی­های ایران طی 1979 تا 2020 واکاوی شد. در این راستا از دو دسته داده­ بهره گرفته شد. از داده­های ایستگاهی برای شناخت دوره­های ترسالی و خشکسالی بهره گرفته شد و برای شناسایی موقعیت مکانی پرفشار جنب حاره­ای از داده­های شبکه­ای ECMWF-ERA5 استفاده شد. نتایج نشان داد که پرفشار جنب­ حاره­ای با 3 سلول واچرخندی (پشته) بر موقعیت امواج جوی موثر بر بارش ایران اثر می­گذارد. موقعیت مکانی پرفشار جنب حاره به ویژه پرارتفاع عربستان و شمال آفریقا نقش مهمی­تری در موقعیت مکانی چرخندهای موثر بر بارش ایران دارند بطوریکه خشکسالی­های فراگیر با گسترش غرب­سو پرارتفاع عربستان و ادغام آن با پرارتفاع آفریقا، عدم گسترش ناوه مدیترانه تا دریای سرخ و کاهش سامانه­های ادغامی سودانی و مدیترانه رخ می­دهد. با جابجایی شرق­سوی پرارتفاع برروی دریای عرب و شمال اقیانوس هند ناوه مدیترانه عمیق­­تر شده و مقدار تموج و به تبع آن بارش کشور افزایش می­یابد. بنابراین گسترش شرق­سوی واچرخند عربستان و تقویت پشته شمال آفریقا شرایط را برای گسترش ناوه مدیترانه فراهم می­کند. هر زمانی پرارتفاع عربستان در شرقی­ترین حالت خود یعنی برروی دریای عمان و دریای عرب قرار گرفته باشد، از طریق دسترسی به پهنه­های بزرگ آب جنوبی منجر به فرارفت رطوبت برای ایران و در نهایت رخداد بارش خواهد شد. عامل اصلی رخداد خشکسالی و ترسالی ایران تغییرات مکانی امواج جوی بواسطه تغییرات مکانی پرارتفاع عربستان است.
 
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/8/20 | پذیرش: 1402/9/16 | انتشار: 1403/12/21

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به سامانه نشریات علمی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Spatial Analysis Environmental hazarts

Designed & Developed by : Yektaweb